Brandveiligheid in de zorg schiet tekort

24 juni 2006Brandveiligheid in zorg schiet tekort, driekwart is niet brandveilig

In driekwart van de 1700 zorginstellingen in ons land lopen bewoners groot gevaar als er brand uitbreekt. Ontruimingsplannen ontbreken of zijn onvolledig, gebouwen zijn verouderd en er is te weinig personeel om bewoners te evacueren. Dat blijkt uit onderzoek van veiligheidskundige en brandweerlieden, die in opdracht van de brandweer en het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) ontruimingsplannen voor zorginstellingen opstelt. Het NEN ontwikkelt normen en regels op allerlei terreinen. 

Uit bezoeken aan enkele tientallen verzorging- en verpleeghuizen komt volgens veiligheidsdeskundige Jos Putman, lid van de commissie, een verontrustend beeld naar voren. Zo is de personeelsbezetting in de nachtelijke uren ‘bedroevend laag’. Vaak is één nachtzuster verantwoordelijk voor een verpleegafdeling met tientallen patiënten, die niet mobiel en soms zelfs bedlegerig zijn. Om die snel te kunnen ontruimen zijn minstens tien bedrijfshulpverleners nodig. Het personeel dat er wel is weet vaak niet wat het bij een brand moet doen. Als er brand uitbreekt, is het hopen op een wonder, zeggen verpleegsters. Putman: „Toen we directeuren vroegen wat er volgens hen gebeurt als er brand uitbreekt, was het antwoord: dan gaan er doden vallen“.


Twee jaar geleden werden ook al tekortkomingen geconstateerd, zoals onvoldoende brandwerende wanden en daken, geblokkeerde vluchtwegen en een tekort aan bedrijfshulpverleners. De VROM-inspectie droeg gemeenten op bij controles meer aandacht te besteden aan de zwakke punten. Of ze dat ook doen, weet de inspectie niet.


Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en brancheorganisatie Arcares erkennen dat het aan de brandveiligheid in zorginstellingen schort en dat deze ‘verbetering behoeft’. Daarom wordt nu de laatste hand gelegd aan een checklist waaraan instellingen vanaf het volgend jaar moeten voldoen. Ook komen er nieuwe bouwvoorschriften.   

In Friesland kostte een brand in verzorgingscentrum Gralda State in Menaldum in de zomer van 1993 drie ouderen het leven. Die brand liet diepe sporen na bij bewoners, personeelslieden en hulpverleners. Mei dit jaar trad de brandweer op in Harlingen om zorgcentrum De Spiker in allerijl te ontruimen vanwege een gaslek.